Saksı içinde yetiştirdiğimiz bitkiler, bahçe, teras, balkon ya da cam önü gibi konuldukları çeşitli yerlere ayrı bir güzellik verir, yeni bir soluk eklerler. Sevdiğiniz bitki ya da sebzelerin bulunduğu saksıları, yaşadığınız mekanların değişik bölümlerinde ve değişik gruplar oluşturacak şekilde kullanabilirsiniz. Zaman zaman yerlerini değiştirerek farklı kompozisyonlar yaratabilirsiniz. Bu oldukça zevkli bir uğraştır.

Saksı edinmek istediğinizde; renk, şekil, boyut ve malzeme seçimi yapabileceğiniz pek çok seçenek çıkar karşınıza. Bunlar; ahşap, toprak, taş, seramik, fiberglas, çelik, plastik olabilir. Yeni üretilen saksılarda, ayakkabı, el arabası, çeşitli hayvan figürleri v.b. ilginç şekillere de rastlayabilirsiniz.

Saksı bitkileri toprakta yetişen bitkilere oranla daha fazla bakıma ihtiyaç duyar. Saksıda bitki yetiştirirken dikkat edilmesi gereken noktalar ve bazı pratik önerileri sıralamak istiyorum sizlere:

Herhangi bir saksı alırken, drenajının (verilen suyun süzülüp saksıyı terk etmesi) olup olmadığına dikkat etmek gerekir. Özellikle bitkiler dinlenme döneminde iken, bu özellik bitkilerin sağlığı açısından hayati önem taşır. Bunun için, saksının alt kısmında bir drenaj deliğinin bulunması şarttır. Verilen suyun hızla akıp gitmemesini sağlamak koşuluyla, saksının altına, matkapla başka delikler de ilave edilebilir.

Beton, sıkışmış toprak ya da teras gibi pürüzsüz, düzgün yüzeyli yerlere konulan saksılarda, altı delik bile olsa drenaj güçlüğü görülebilir. Saksıyı altına koyacağınız ahşap ya da benzeri parçalarla yerden 3-5 cm yükseltmek bu drenaj problemini çözecektir.

İç mekanlarda, saksıda drenaj olmaksızın da bitkilendirme yapılabilmektedir .Ancak bu uygulamada, nem seviyesini yakından takip etmeli ve saksının alt kısmında bolca taş kullanılmış bir katman oluşturmalı ki bitkilerin su içinde kalmaması sağlanabilsin.

Saksı seçiminde dikkat edilmesi gereken bir başka nokta da, saksının, içinde yetişecek bitki türünün toprak ihtiyacını karşılayacak hacimde olmasıdır. Bitkinin gelişim hızına bağlı olarak bir süre sonra bitki kabına sığmayacak ve bir büyük boy saksıya alınma ihtiyacı duyacaktır. Saksı içindeki toprağı tümüyle sarmış, hatta saksı altındaki drenaj deliklerinden dışarı taşmış kökler, bitkinin bir büyük boy saksı istediğinin bariz bir göstergesidir.

Su emen ve su tutan torf tabanlı toprakların yerine, organik maddece zengin kum ve kil karışımı gevşek yapılı toprak kullanımı tercih edilmelidir çünkü bunlar toprağın kurumasına izin verir.

İlkbahar ve yaz boyunca haftada bir sıvı ya da granül gübre ile gübrelemelidir.

* Bütün saksı bitkileri sulamaya ihtiyaç duyar çünkü saksıda toprak daha çabuk kurur. Kışın don tehlikesi olan günlerde de saksı içindeki toprak kuru bırakılmamalıdır.

İlkbaharda seradan çıkarılıp dış mekana yerleştirilecek bitkilerin güneş ve rüzgar yanıklarına maruz kalmasını önlemek amacıyla, gün boyu güneş alan ve rüzgarlı mekanlara direkt geçiş yapılmamalı, bu saksı bitkileri önce ara geçiş yapabileceğiniz daha koruntulu mekanlara aktarılmalı, biraz kuvvetlendikten sonra direkt güneş ve rüzgar alan mekanlara yerleştirilmelidir. Bitkilerinizi kaldırılması zor saksılarda yetiştiriyorsanız, tekerlekli saksılar edinmelisiniz; bu saksıları zaman zaman kendi çevresinde döndürerek homojen ışık alımını sağlayabilir, ihtiyaç halinde daha güneşli ya da daha gölgeli yerlere de kolaylıkla taşıyabilirsiniz.

Toprak saksılar diğer materyallerden yapılmış saksılara göre nemi daha çabuk absorbe ettiğinden, bu saksıların iyice sulandığından emin olmalısınız.

Bitkileri plastik saksılara koyun ve bu şekilde toprak saksılar içine oturtun. Bu uygulama, yazın toprağın nemini korumasına yardımcı olacak, kışın ise donlu günlerde toprağın genleşerek toprak saksıyı çatlatmasını önleyecektir.

Küçük saksıların toprağı daha çabuk kuruyacağından kışın yapılan bitkilendirmelerde daha küçük saksıları tercih edebilirsiniz.

Asılı duran saksılarda, bu saksılara özel su tutucu özelliği olan bir kaplama maddesi kullanılmalıdır. Toprak bu kaplama malzeme içine konmalıdır.

Saksının üst yüzeyine, dekoratif çakıl ya da ağaç kabuğu yontularından oluşan bir katman eklemek, ısı ve nem kaybını önlemede etkili olacaktır.

Saksıları, yaz yağmurundan yararlanamayacak noktalara yerleştirmemeye özen gösterin, evin saçak altı gibi..

Saksıda bitki yetiştirmek, muhtemelen en çok seveceğiniz bahçe uğraşlarından biri olacaktır. Saksı seçiminden başlayarak bitki seçimi ve bitki kompozisyonları oluşturmak konularında sınırsız sayıda seçenek sizleri bekliyor…

Alıntı : Seçkin BILICI Peyzaj Mimarı İda Peyzaj Mimarlığı

http://portal.emlaksis.com/web/standard/cust/article.dwx?article_id=121860